Pramoedya A. Toer en het kolonialisme

“Zonder het kolonialisme zou Indonesië niet zijn wat het nu is”, meent de schrijver Toer tijdens een vraaggesprek.

In een korte opsomming vermeldt hij een aantal grote verdiensten van het kolonialisme, zoals de schepping van de infrastructuur, de plaats van de hoofdstad, de juridische wetgeving, maar ook de introductie en cultivering van geïmporteerd voedsel als cassave, maïs, boontjes en niet te vergeten koffie en thee.
Zij brachten veranderingen in het toenmalig machtspatroon en daardoor in de traditionele rolverdeling. Door de efficiëntie veranderde het dagelijkse leven, het bestuur en de handel.

De kwalijkste invloed van het Nederlandse kolonialisme was de verduurzaming van het feodale systeem.
Zij kwamen met kleine aantallen, de Nederlanders, zij waren moedig en werkten effectief, zij gebruikten het feodale systeem om Indonesië te regeren.
Daarin zijn zij geslaagd.
In de koloniale tijd werden de mensen gedwongen de voorschriften te volgen van de Nederlandse regering en haar bestuursapparaat.
En hiertoe behoorde eveneens de feodale klasse, de Indonesische regentenklasse.  De laagste klasse werd twee keer uitgezogen, door de Nederlandse autoriteit én door de eigen heersers.

Sinds de onafhankelijkheid houdt dit feodale karakter nog steeds stand en wordt bovendien tegenwoordig zelfs verheerlijkt.

9 gedachten over “Pramoedya A. Toer en het kolonialisme

  1. Toer heeft het goed gezien. Helaas was hij gewoonlijk achter de tralies. En het uit- zuigen, dat gebeurd nog steeds. In de ex- kolonien en in het vaderland.
    Cap.

  2. Dankje de koekkoek.
    Wat een uitspraak van die “salon communist”.
    Nou ya , een salon communist is hij niet , hoogstens een salon socialist .
    Als de VOC niet was geweest zal Nusantara al lang een welvarende sultanat zijn geworden.
    De Mataramse.
    De Grote Postweg en andere infrastructuur , de monoculturen werden aangelegd ten behoeve van Nederland.
    Nederlands Oost Indie was een wingewest , en niet anders.

  3. “Als de VOC er niet was geweest zal….”
    Tja, dat is iets wat we nooit te weten zullen komen. En we zullen dus ook nooit weten hoe Mataram of andere sultanaten haar onderdanen zou hebben behandeld, en hoe Indonesië er nu dan zou hebben uitgezien.
    Als de VOC er niet was geweest

  4. Als je de Indonesische geschiedenis (uit Nederlandse bronnen) goed bestudeert kan je alleen maar concluderen dat zonder de aanwezigheid van VOC de Mataram rijk (Een Moslim rijk) de hele archippel zal beheersen. Zoals eeuwen eerder het geval was bij Majapahit.
    De Mataramse Rijk werd pas överwonnen” aan het eind van de 18de eeuw , toen Mataram verdeeld werd in een Kasultanan(Yogyakarta) en Kasunanan Surakarta (Solo). Na 3 sucessieoorlogen.
    Het was lot of noodlot geweest voor de bewoners van de archipel.
    En dan was Nederland klein en arm gebleven .En zeker nadat de Zuid Nederlanders in 1830 hadden afgescheiden.

  5. Kleine correctie: Nederland is bijna failliet gegaan aan haar koloniale dromen (Atjeh oorlog). De VOC is uiteindelijk wel failliet gegaan. Natuurlijk hebben individuen en groepen geld verdiend aan “den Oost”, maar het was per saldo heel wat minder winstgevend dan altijd wordt verteld. Wat Nederland ook geweest zou zijn zonder Indië, arm zeker niet.

  6. “Boekhoudkundig” gezien was Nederland Indie een hoge kostenpost geweest .
    De koloniale oorlogen voor de pacificatie van Aceh,Bali- Lombok , Celebes waren hoog .
    Ook de bijna geslaagde Dipanegara opstand 1825 -1830 had veel gekost.
    @ harry :
    als het zo was dat Nederland alleen maar lasten kreeg i.p.v lusten dan vraag ik me af :
    1. Waarom Nederland met geweld (Pol.Actie I-II)Nederlands Indie wil heroveren van de nationalisten .
    Ik zou zeggen , Soekarno cs , hartstikke bedankt dat jullie ons willen verlossen van die grote kostenpost.
    2. Gemakshalve vergeten de Nederlanders te vermelden dat ze rijk waren geworden omdat ze een melkkoe (wingewest)hadden gehad .
    Zie de gouden eeuw van Nederland .
    Vergeten ze ook te vermelden dat het geld verdiend uit de Cultuurstelsel gebruikt werd voor het betalen van:
    a. aanleg van kanalen – spoorwegen
    b. de kosten van slavenafschaffing in Suriname .
    c de bloei van bankwezen ,NHM-de latere ABN en handel in suiker , katoen , indigo , koffie, tabak ,thee, rotan ,opium , goud-olie,tin etc .
    Bijna vergeten de handel in specerijen .
    Te veel om te noemen.
    c. de oorlogskosten toen de Zd Nederlanders (Belgen) gingen afgescheiden.
    d.na de RTC kreeg Indonesia de schulden van de Nederlanders mee als afscheidskado.
    Men was in paniek geraakt , Indie verloren rampspoed geboren.
    Wat heeft Nederland toen behalve Suriname en de Ned.Antillen?
    De gasbel in Slochteren was nog niet gevonden.
    Men is nog geen lid van de voorlopers van de huidige E.U .
    Nederland was een arm klein landje zonder kolonieen.

  7. Ik heb tot dusver maar één boek gelezen van deze Indonesische intellectueel/schrijver en dat is ‘Meisje aan het strand’. Tekst op de achterflap: [Zonder sentimenteel te worden verwoordt Pramoedya Ananta Toer zijn fascinatie voor de heldin van dit verhaal, het meisje van het strand. Zij is evenzeer heldin heldin als slachtoffer: haar huwelijksleven kan opgevat worden als een machteloze strijd tegen de onmenselijkheid van het feodalisme.] Op Bol.com een recensie. Zie:
    http://www.bol.com/nl/p/meisje-aan-het-strand-druk-herdruk/666851003/

    Meer info over Toer: http://nl.wikipedia.org/wiki/Pramoedya_Ananta_Toer
    De versie in Bahasa Indonesia is wat uitgebreider en m.i. best wel objectief. Zo is te lezen dat toen ‘Pram’ door het Rockefeller Brothers Fund in 1995 de Ramon Mangaysay Award, ook wel de ‘Aziatische Nobelprijs’ werd toegekend, er een storm van literair protest opstak in Indonesië.

    Mijn persoonlijke inschatting is, dat we Pramoedya Ananta Toer mogen zien als een schrijver/intellectueel die als profeet in eigen land niet werd geëerd.

    e.m.

    • Met dat laatste ben ik het helemaal eens. Los van de inhoud schrijft hij op hoog niveau, en toch goed leesbaar. Ik heb veel van hem in de ramsj gekocht. Alleen…..ik ben geen Indonesiër! Hij durfde gewoon zijn mond open te doen >> verbannen, ik dacht naar Buru. Maar dat soort zaken gebeuren overal in de wereld hoor.

      • Voordat hij ging flirten met de PKI of eigenlijk de mantelorganisatie LEKRA ben ik als jonge Indonesier ook een fan/lezer van PAT.
        Zijn geklooi met de linkse beweging en zijn aversie tegen de anderen(de niet linksen) heeft zijn populariteit bij de Indonesische jeugd van toen(mijn generatie) doen dalen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s