Godsdienstonderricht door de VOC

Gedwongen door omstandigheden verplichtte de
VOC zich om geld uit te geven voor scholing van
de intussen tot 16.000 aangegroeide katholieke
Molukkers. Nergens anders in de archipel liet de
VOC een dergelijke situatie toe.

Van meet af aan voerde de VOC een beleid dat gericht
was op selectieve spreiding van zendingactiviteiten in de
gehele archipel.
Eigenlijk kwam het er op neer dat tijdens de hele VOCperiode
de zending geen kans kreeg zich ergens in de
archipel te vestigen.
Uitzondering op deze regel vormden gebieden waar
Portugese concurrentie diende te worden bestreden.
Daar werden de rooms-katholieke priesters en
missionarissen verdreven en kregen protestantse
zendelingen de vrije hand. Dit deed zich onder andere
voor in de Molukken.
Rond 1605 sloot de VOC een contract met de islamitische
hoofden van Ambon en omliggende eilanden dat
leidde tot het twee eeuwen durende alleenrecht op
inkoop van Molukse specerijen.
Tegelijkertijd werden de ruim 16.000 katholieke
Molukkers geconfronteerd met de verdrijving van de
Portugese kerkleiding.
Bovendien werd hun de nieuwe God der Hollandse
protestanten opgedrongen. Zij eisten dat de VOC hen in
de nieuwe leer zou onderwijzen.

Zo verplichtte de VOC zich op Ambon, anders dan elders
in de archipel, tot protestants godsdienstonderricht aan
de rooms-katholieke minderheid van Ambonezen.

14 gedachten over “Godsdienstonderricht door de VOC

  1. Een verzoek van JPC aan Heeren XVII: “Godtvruchtige, eerwaerdige, cloecke, verstandige predicanten herwarts te senden ende geen hooveerdige, ongeschicte, onwetende idioten (…) om gelt te verdienen ende dan datelijck weder te keeren, maer om den Heere te dienen(…).” Al op 15 januari 1620 werd “D’exercitie van den Godtsdienst in de Malleysche tale” geregeld.

      • Een kwestie van de gangbare opvattingen in die jaartallen te beschrijven. Gewoon een stukje gechiedenis. Net als de moord op Bonifatius, of de martelaren van Gorkum, of de executie van de graven van Egmond en Hoorn en van Van Oldenbarnevelt. Over tweehonderd jaar lachen ze zich rot over mijn en uw meningen in 2014. Ook stom natuurlijk, zo was het nu eenmaal in 2014. Geschiedenis staat niet stil.

      • >>>>>>>>>>>>Een kwestie van de gangbare opvattingen in die jaartallen te beschrijven. Gewoon een stukje gechiedenis.<<<<<<<<<<

        Maar je zal het maar ondervinden. En zeker na die ellendige periode in de oost. Hoeveel kan een mens in die tijd verdragen?

  2. #Katholieke Molukkers geconfronteerd met de verdrijving van de
    Portugese kerkleiding.#
    Volgens mij mis ik hierbij de lotgevallen van Molukkers, die van hun
    Katholiek geloof geen afstand wilden doen.
    En erg netjes was het niet van de VOC.
    siBo

    • >>>>>>>>>>>>#Katholieke Molukkers geconfronteerd met de verdrijving van de
      Portugese kerkleiding.#
      Volgens mij mis ik hierbij de lotgevallen van Molukkers, die van hun
      Katholiek geloof geen afstand wilden doen.
      En erg netjes was het niet van de VOC.
      siBo
      <<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<

      Het gebeurt nog steeds. Bepaalde gelovigen en groeperingen kunnen anderen gewoon niet met rust laten. Het is een soort heksenjacht en zieltjes winnen. De enige manier om ze van mijn voordeur kwijt te raken is hun gewoon in het Hollands te antwoorden.

    • Heer Bo Keller, ik heb een persoonlijke vraag over iemand uit Sawahlunto.
      Heb jij mijn tante Nora (Non) Geenen gekend. Zij was een stuk ouder dan mijn vader Eddie Geenen. Tussen 1950 en 1960 moet ze ergens tussen Arnhem en Almelo hebben gewoond en daar ook zijn overleden. Ik probeer haar laatste gegevens te achterhalen. In haar jonge jaren was ze ook getrouwd geweest met Spamer. Haar gegevens ontbreken in mijn Geenen stamboom.

      • Hr. Ron, Ik kende alleen je beide ouders .
        Maar in de gegevens uit”Padang’-‘ en of ”Bangkinang Reunie”
        is mss. meer terug te vinden.
        siBo

      • >>>>>>>Hr. Ron, Ik kende alleen je beide ouders .
        Maar in de gegevens uit”Padang’-’ en of ”Bangkinang Reunie”
        is mss. meer terug te vinden.
        siBo<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<

        Goed idee, ik zal proberen hun sites te vinden en emailen. You never know.
        Ik heb net een standaard tekst geschreven en aan allerlei gemeenten in die omgeving gestuurd.
        Het komische wat mij is overkomen, is dat vele van die gemeenten zodanig hun email informatie zijn opgezet, dat het alleen werkt voor mensen die in Nederland wonen. Ze vragen allemaal verplicht de code van 4 nummers en twee letters voor de plaats waar ik woon hier in Ca, terwijl wij dat niet eens hebben. Bij sommige werkt 1234AB, maar niet bij alle en ook vragen ze, verplicht, mijn telefoon en door er maar een 0 voor te plakken, werd het geaccepteerd. En dan kwam ik in een plaats terecht in een of religieuze gemeente, want ik moest ook mijn geloof in typen. Die heb ik dan maar er uit geknikkerd.

  3. Het is toch opmerkelijk dat ondanks de overijverige missie- en zendingsdrang de christelijke godsdiensten (katholiek en protestants) in die 300 jaar weinig zieltjes heeft kunnen winnen in vergelijking tot de islamitische godsdienst.

    De stand is toch 20 staat tot 80- Waarom heeft de islamitische godsdienst toch meer aantrekkingskracht dan de alles overheersende blanke en superiere godsdienst? of kwam Jesus niet verder dan Eboli?

    • Ik denk dat Indonesiërs heel pragmatisch zijn. De katholieke/protestantse scholen en ziekenhuizen waren in Indië de beste. Daar ging je naar toe, maar niet voor dat christelijke. Die kerk hoefde op zichzelf niet. Ik heb ook zo’n idee dat door het ‘animistische’, boeddhistische en hindoeïstische verleden in Indië de Islam een heel tolerante levensbeschouwing is geworden, met weinig ritueel onder de gewone mensen. Veel moskeeën waren er ook niet, noch de oproepen. Ik weet niets van de ontwikkelingen tot op vandaag. Volgens mij eten ze nog steeds babi panggang. Ik ben ook niet zo’n kenner op godsdienstzaken.
      Ik kende wel twee katholieke missionarissen op Nieuw-Guinea, pater Vertente en pater Geurtjens. Dat waren echt geen drammers. Ze waren, geloof ik, al blij als het onderlinge moorden en koppensnellen niet meer zo vaak gebeurde. Pater Geurtjens was een goede bekende van mijn vader, na de orlog logeerde hij af en toe bij ons in Vlissingen. Het starre schema van het missiehuis in Tilburg ontvlucht.

      • >>>>>>>>>>>>>>De katholieke/protestantse scholen en ziekenhuizen waren in Indië de beste. Daar ging je naar toe, maar niet voor dat christelijke. Die kerk hoefde op zichzelf niet.<<<<<<<<<<<

        Het beste t.o.v. wat? Heeft u wel eens achter de schermen met weesjes gepraat? Mijn vrouw en anderen hebben genoeg misbruik bij de nonnen meegemaakt. Wat dat betreft zijn geloven aan elkaar gelijk en maakt niets uit in of uit welk land.

      • Sorry, ik heb het niet over weeshuizen gehad. Zelf ben ik in Soerabaja op de broeder/fraterschool St Louis geweest. Is nu nog een hoog aangeschreven school: SMA Katolik St. Louis 1
        Jl. Polisi istimewa 7 Surabaya
        Telp. (031) 5676522
        email:office@smakstlouis1sby.sch.id

  4. De Islam werd in Nusantara ( Indonesia) ingevoerd d.m.v
    1.handel ( zie de Moslim Nederzettingen van af de 7de of 8ste eeuw.
    2.huwelijken.
    Tussen Arabische, Chinese en andere Moslim handelaren en de plaatselijke vrouwen.
    In sommige gevallen trouwen ze met de adel/of zelfs met vorsten die “verliefd”werden op een Moslim vrouw/prinses
    Vandaar dat de Islam ook van af het hof werd verspreidt, (kroon)prinsen of prinsessen die “half”Moslim kinderen kregen .
    Zie het lot van Pajajaran* en Majapahit.*
    3 Islam is een democratische geloof, iedereen is gelijk, i.t.t met Hinduisme .

    Pajajaran werd aangevallen (dus wel oorlog-geweld)door Demak/Cirebon en Bantam om de alliantie tussen Pajajaran en Portugese Malaka te verijdelen .
    Cirebon, Bantam waren ooit vazalstaten van Pajajaran .

    Majapahit had last van paleisrevoluties , het hof / brahma’s wijken naar Bali .
    De Islam kan daar door verder groeien.

    Als ik me niet vergis had de huidige! Indonesia bepaalde regels/wetten overgenomen/geerfd van de Nederlanders.Ex oude B.W.
    Op gebieden waar een geloof al aanwezig is mag een andere geloof niet zo maar zieltjes winnen.

    Daarom heb je vroeger aparte Christelijke( Protestant-Katholieke) dorpen/streken en Moslim gebieden.
    De spanningen van nu ( in Ambon) , Java , vooral waar de Islam sterk vertegenwoordig kan een kleine Christen gemeente niet zo maar een gebedshuis/kerk bouwen.
    Dat geldt ook voor de Moslim, ze kunnen niet zo maar in een typische Christenstreek hun moskee bouwen zoals op Bali , Batak landen en Oost Indonesia.
    Door gezinsuitbreiding , migratie ,huwelijken ( Javanen kan je overal vinden) willen de migranten hun eigen hebedshuizen bouwen.
    Dat wordt door de wet geregeld , zo veel gelovigen , zo veel gebedshuizen of helemaal niks.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s