Batavia, een Chinese stad

In het economische leven van de stad Batavia speelden Chinezen een uiterst belangrijke rol. Zij werden o.m. ingezet bij de constructie van de stad en bij de belastinginning. Zij vormden een groot deel van de nijverheid en de middenstand bestond uit Chinezen.

Vanaf de stichting van Batavia in 1619 waren er al Chinezen in de stad. Voor de VOC was de handel met China van groot belang.
Deze zogenaamde jonkenhandel bracht uit China producten als thee, porselein en zijde. Verder was er een grote vraag naar Chinese arbeidskrachten, ze waren ijverig en vreedzaam. Al met al werd in korte tijd de Chinese bevolkingsgroep de grootste etnische groepering binnen de stad. Jan Pietersz. Coen benoemde een Chinese vertrouweling tot de rang van Kapitein-Chinees.
Deze functionaris vormde met een aantal luitenants het bestuur van de Chinese bevolking in de stad. Dit bestuur behartigde de Chinese groepsbelangen bij het Nederlandse bestuur.
Elke Chinese inwoner betaalde een persoonlijke belasting, dit ‘hoofdgeld’ moest maandelijks worden voldaan. De belasting werd door Chinezen geïnd.
De Chinezen in Batavia vormden een op zichzelf staande groep, zij vermengden zich niet met de lokale bevolking. Via de bestaande rechtstreekse scheepvaartverbin- dingen met China hielden ze voortdurend contact met hun familie in China. Zij spraken hun eigen taal en hielden hun gewoonten in ere. De meeste Chinezen beschouwden hun verblijf in Batavia als tijdelijk.

Een gedachte over “Batavia, een Chinese stad

  1. Batavia werd groot door de inzet van Chinezen , ze hadden bijvoorbeeld de wijk Kemajoran ( oud vliegveld van Batavia ) drooggelegd . Waarschijnlijk kreeg de nieuwe wijk ex moerasgebied de naam Ke-Major-an omdat daar een Chinese Majoor zetelde.
    Later werd Kemajoran bekend door de nieuwe instroom van de kleine Indos.
    Zonder de Chinezen die ook (suikerriet) plantages aanlegden zal Batavia alleen maar bestaan uit Noord Batavia , aan de mond van Tjiliwung rivier.
    Het was zo ongezond leven in de moerasachtig Batavia dat de elite van de VOC verder het zuiden trekken en een nieuwe wijk bouwen, Weltevreden.
    Pas in het beginjaren van de 20ste eeuw kwam een andere nieuwe wijk, Menteng .
    De honger naar goedkope hardwerkende Chinese koelies kan niet meer gestild werden door de al aanwezige Chinezen maar moet aangevuld worden door “pandelingen” (vrijwillig) en zelfs door rooftochten naar de kusten van China.
    Een stadgenoot van J.P Coen deed ook mee aan rooftochten en slavenhandel.
    Daarnaast werd door corrupte VOC dienaren druk gesmokkeld met illegale Chinezen, dat resulteerde jaren later in de Chinezenmoord in 1740.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s