De bittere nasmaak van de Obano-opstand

De heftige opstand van de Kepaukoe Papoeas aan de Wisselmeren in het najaar van 1956, kreeg een onverkwikkelijk staartje. Juist in december zou in de Verenigde Naties een debat worden gevoerd over de zogenaamde Nieuw-Guineakwestie. De onmacht van de Nederlanders tegen het geweld van de Kepaukoes kon de Indonesische delegatie in de kaart spelen.

Gouverneur-generaal Van Baal berichtte in alle oprecht-heid over de opstand in de wisselmeren. Zijn brieven werden alarmerend naarmate de opstand voortduurde. Hij gebruikte termen als “verzet onderdrukt”, “vele doden bij opstandelingen” en “hulp en bijstand van loyale groepen van de bevolking ter plaatse”. Deze berichtgeving kwam via het ANP in de Nederlandse pers.
Van Baal kreeg hiervoor een berisping van de minister van Overzeese Rijksdelen. Hij had zonder overleg met de minister de tekst bekend gemaakt. Dit zou de uitgangspunten van de regeringsbesluiten betreffende de Nieuw-Guinea onderhandelingen met Indonesië ernstig kunnen schaden. Als gevolg hiervan werd alle radio- en telegraafverkeer stil gelegd. Bovendien werd alle post uit de Wisselmeren naar Hollandia gestuurd en flink onder censuur gesteld. Ook brieven van alle hoogwaardigheids-bekleders in Nieuw-Guinea, ja zelfs van de bisschop van Nieuw-Guinea werden nagelezen. De opstand moest hoe dan ook geheim blijven. Was hier sprake van ongeoorloofde briefcensuur?
Het grote stilzwijgen hielp, Indonesië heeft niets laten merken en de kranten in Nederland pakten de zaak niet op. Wel werd later via brieven van o.a. mariniers aan het thuisfront en van personeel van missieposten de opstand wereldkundig gemaakt in o.a. Australische kranten.
Drie jaar na de opstand heeft een Censuurcommissie in 1959 ongeoorloofd briefcensuur geconstateerd met een enkel ontslag als gevolg. Van Baal was al met pensioen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s