De genodigden op 17 augustus


Op 17 augustus 1959 zaten de genodigden op de tribune. Onder het fluwelen baldakijn was het heet. De dames in hun batikrokken waaierden zich koelte toe met het programmaboekje. De heren in wandelkostuum en uniform voerden een trage conversatie.

Men wachtte op Soekarno, de genodigden. Het nieuwe systeem was hun al bijgebracht. Er waren een heleboel nieuwe functies te vergeven. De gesprekken werden op zachte toon gevoerd.

‘Je moet je firma aan een staatsbedrijf koppelen, zei de man van de handelsbank tegen zijn oom, ik zal de afdeling licenties overnemen. Ik regel dat wel’.
‘Die parlementsklucht in Bandoeng is tenminste voorbij, zei een generaal tegen zijn collega van de luchtmacht, wij hebben alles al te lang laten verwaaien. Nu moeten wij als één man die rebellen in Oost Sumatra en Noord Sulawesi hard aanpakken’.
‘Zeg, die kolonel Kawilarang, die aanvoerder van de rebellen, was toch jouw oude baas, zei de man van de luchtmacht, wat gaat het leger doen nu alle partijen aan de kant zijn gezet?’
‘Mee regeren. Duidelijke verhoudingen scheppen. De veiligheid herstellen en daarna opbouw en orde. Slechts één beveelt, de anderen gehoorzamen’.
‘Dat riekt naar dictatuur. Maar inderdaad U weet wel, het land kan niet zonder hem’.
‘Ach, Karno, dacht de socialistenleider, het paleis heeft jouw oordeel vertroebeld. Je had altijd al een zwak voor mensen die je naar de mond praten. Ze zijn ijdel, hebzuchtig en al omgekocht voordat ze minister werden. Arm Indonesië. Maar misschien heb jij gelijk. Wij deugen niet voor het regeren. Kijk maar hoe jij het alleen doet’.

13 thoughts on “De genodigden op 17 augustus

  1. Wat wil dit artikel alleen maar zeggen
    1) dat het vroeger dus onder Nederlands koloniaal juk veel en veel beter was. Indie werd bestuurd door een democratisch gekozen GG , die werd bijgestaan door een soort parlement Volksraad genaamd. Politiek tegenstanders werden zoals het in een democratie betaamt naar een heropvoedingskamp a la Goeloeg archipel gestuurd. De PID zorgde als een soort Stasi voor de politieke veiligheid. De inlandse bevolking werd opgestuwd in de vaart des Volkeren, honger was een vreemd en voorlopig verschijnsel en overal werden er universiteiten opgericht, wereldbekend is de universiteit van Balikpapan. Als er roerigheden waren in de binnenlanden werden politionele acties onder leding van van Heutz en Daendels met zachte en fluwelen hand uitgevoerd.
    Daar werd wat groots verricht.

    • Er is kennelijk weinig veranderd. President Soeharto gaf zijn verbanningen rechtsgeldigheid met de nog steeds bestaande Exorbitante rechten van de Gouverneur-Generaal met alleen een naamsverandering: Presidentieel decreet. Het ging, dacht ik, om meer bannelingen dan gedurende het hele Nederlandse bewind. De slachtoffers van de moordpartijen vielen toen onder Indonesische handen. Gelukkig door eigen volk, niet door die brute kolonialen. De aantallen durf ik hier niet te noemen, dat waren er heel veel. De Indonesische opvolger van Van Heutsz wist in Atjeh de geschiedenis te herhalen. De aanwezige dames en heren hebben het duidelijk goed geleerd van hun koloniale voorgangers.
      Wat zijn die ‘inlanders’ toch zielig!

  2. En ik vergat nog wat. De Nederlandse ambassadeur gaf op 17 Augustus niet de acte de presance want toendertijd erkende NL om haar moverende redenen helemaal niet 17 Augustus. Alle andere landen daarentegen wel. Waar een klein land groot in kan zijn.

    • Ik heb begrepen dat hij niet welkom was vanwege de Nieuw-Guinea-kwestie. Neem me niet kwalijk als ik het mis heb. Veel erger vind ik het dat de Nederlandse politiek ervoor heeft gezorgd dat Koningin Beatrix in 1995 niet op 17 augustus in Indonesië mocht arriveren. Subtiel afgestraft door President Soeharto. Zie hiervoor stelling 8 bij mijn dissertatie.

      • Meneer Somers, als het niet teveel werk is kan stelling 8 dan ook hier ter inzage worden geponeerd. want ‘De VOC als volkenrecterlijke actor’ is nergens meer te verkrijgen; ook niet bij Kluwer.

      • Eppeson, heel eenvoudig zoals een stelling behoort te zijn:
        8. Koningin Beatrix had haar bezoek aan Indonesië op 17 augustus 1995 moeten laten aanvangen.

        President Suharto was niet ter begroeting aanwezig. Ik geloof dat zijn dochter jarig was!

  3. Nog even die PID. Daar heb ik kennis mee gemaakt bij de Kenpeitai. citaat: “De PID zorgde als een soort Stasi voor de politieke veiligheid.” Is dat zo gek? De VS hebben de CIA. In Nederland de BVD, nu AIVD, die samen werkt met de MIVD. Tijdens mijn studie kon je in Delft cursussen Russisch volgen, net als daarna bij de SMID in Harderwijk. Via de docent werden de leerboeken gekocht bij een speciale boekhandel in Amsterdam. Anoniem, want als je naam daar op een lijst kwam zou je problemen kunnen krijgen bij solliciteren bij de overheid. Toen ik ging trouwen (in Nederland!) werd mijn a.s. vrouw ook gescreend. Stelde niets voor, maar toch ….

  4. Ach Meneer JA Somers toch, ik denk dat uw geheugen zich even in de steek laat want U dient toch te weten dat de PID voor de oorlog in Indie zich toch moeilijk in een DEMOCRATISCHE samenleving met al haar check en balance bewoog, dus zij mag niet met de CIA vergeleken worden. Daarom kon de PID gebruikmakend van de exorbitante rechten van de GG zo gemakkelijk allerlei revolutionair en onruststokend tuig zoals Sukarno en cs gemakkelijk oppakken en direct naar een verbanningsoor,d Bovendigoul I presume, sturen. Lees U maar iets over de “rechtsgang” in Indie, weinig recht maar veel gang.
    Daarom heb ik een vergelijking met de Stasi en niet met een andere dienst gemaakt. Dus ik zou als ik u was, extra oppassen met vergelijkingen te maken. Doet doet me denken aan iemand, ik ben de naam vergeten die Nederlandse soldaten na WOII vergelijkt met SSers die sigaretten rokend bij de kuilen van Babi Jar staat. daarbij werden de verschillen ook even vergeten

  5. Inderdaad mag ik de PID niet met de CIA vergelijken want die heeft Guantanamo Bay. Verder maakte de PID geen gebruik van de exorbitante rechten, maar het was juist andersom, de PID was een politiedienst. Boven-Digoel (Tanah- Merah en Tanah-Tinggi) was geen verbanningsoord maar een interneringskamp. Soekarno cs zijn niet opgepakt door de PID en nooit in Boven-Digoel geweest. Soekarno was verbannen naar Flores en in 1938 naar Benkoelen. Naar een verbanningsoord reizen doe je niet als arrestant van de PID. Je bent geen juridisch geval, ze willen je alleen maar even kwijt. Binnen de grenzen van een verbanningsoord (bijv. gemeentegrenzen), kan je je vrij bewegen en je uiten zoals je dat wilt. Het enige doel van een verbanning is dat je ver weg van het politieke leven wordt gehouden. Onderweg van Flores naar Benkoelen heeft Soekarno er voor gekozen grote delen overland per trein te reizen. Kreeg daarmee grote publieke belangstelling. In Benkoelen was hij (geloof ik) onderwijzer.
    De rechtsregels voor de exorbitante rechten van de GG waren democratischer vastgesteld dan die voor de BVD. Art. 35-38 I.S. was door de Tweede en Eerste Kamer vastgesteld en openbaar. Van de besluiten van de GG werd mededeling gedaan aan de Volksraad, de minister van Koloniën of de Staten-Generaal. Die registers waren openbaar. Probeer maar eens je dossier in te zien bij de BVD (nu AIVD), de democratische controle hiervan gebeurt alleen in de ‘commissie stiekum’.
    Over de exorbitante rechten van de GG is heel lang geleden een dissertatie verschenen, ik weet niet meer van wie en wanneer. De promovendus had volledig toegang tot de archieven. De statistieken heb ik natuurlijk niet bij de hand, wel nog een oud, onvolledig spiekbriefje. Tussen 1854 en 1921 waren het 1150 gevallen. Politieke motieven komen pas na 1925 aan de orde, (tussen 1900 en 1921 ging het slechts bij elf Nederlanders en twee Indonesiërs om politieke motieven). Na de PKI-ongeregeldheden van 1925-1927 werden ongeveer 1300 mensen geïnterneerd in Boven-Digoel, in 1930 waren in die kampen nog 442 mannen en 2 vrouwen geïnterneerd. Onvergelijkbaar met de aantallen in 1966.
    Van het gebruik in 1966 door President Soeharto van die vroegere exorbitante rechten van de GG zijn de aantallen gevallen niet bekend. Bij het vertalen van de tekst voor het presidentieel decreet was hij waarschijnlijk de alinea over de openbaarheid in de Indische Staatsregeling vergeten. Volgens Ricklefs (2001) waren tien jaar na de mislukte coup nog zeker 100.000 personen op deze basis geïnterneerd of verbannen. Misschien is daar iets over te vinden in het archief van Pramoedya Ananta Toer.

    • Volgens Dr Z.Alaktiri in zijn artikel over 7 memories van ex Tapol(Tahanan Politiek ) waren er 12.000 tapol(Tahanan Politik) van categorie B op eiland Buru .
      Categorie A : was een groep die direct bewijsbaar zijn als betrokken te zijn in de kudeta van 1965. Ze kregen lange straffen, sommigen zelfs de doodstraf.
      Categorie B : de groep waar men geen harde bewijzen hebben , maar te gevaarlijk on hun los te laten lopen.
      Categorie C : zijn meelopers.

      P.A.Toer behoorde tot cat.B ( ex Lekra) op Buru van 1965-1979
      Hershi was ook lid van een mantelorganisatie van PKI ( het aantal 12.000 was van hem afkomstig).
      Een andere schreef over 15.000 tapols.Of het inclusief de Cat. C was is niet vermeld.

      Na hun terugkomst in de maatschappij werden de tapols als paria beschouwd, in hun I.D kaart( KTP) stond E.T (ex Tapol) .
      P.A Toer had in zijn 2 boeken “Lied van een stomme ” (1988-1989) vermeld hoeveel tapols gestorven waren tijdens hun internering.

      re discussie werd Idiin Buru

  6. Ik vind dat als je een reactie schrijft, je woorden zorgvuldig gekozen dienen te worden en de werkelijkheid weergeeft.. JA Somers schrijft best een aardig stukje maar het verhaal wemelt van de slordigheden. Ik noem er een paar op:

    JAS beschrijft de PID als een politiedienst, maar geeft niet aan wat voor een pNlitiedienst. het was De dienst was in 1927 opgericht om de politieke activiteiten van de Indonesisce nationalisten in de gaten te houden en maakte daarbij gebruik van spionnen en informanten, het was meer een politieke recherche, toch wel een heel merkwaardige politiedienst, die eigenlijk meer overeenkomst vertoont met de Gestapo en dat was ook geen politiedienst, zoals de naam al zegt.

    2. Ik lees dat politieke gevangenen verbannen werden naar bvb het interneringskamp Boven Digoel, sommigen bleven in hetverbanningsoord in het interneringskamp 1941 verbleven. Het punt is en dat geeft JA Somers niet aan dat de verbanning/internering gebeurde ZONDER ENIGE VORM VAN PROCES, dat is het kenmerk van exorbitante rechten, het was een adminstratieve maatregel met strafrechtelijke consequenties, punt uit. Hoe de administrative maatregel tot stand komt is niet het punt maar hoe die uitegvoerd word, hier komt de Trias Politica in gevaar. De rechtsgang is in een democratie met veel rechten en plichten omgeven. Hier wraakt bij Somers het gebrek aan kennis over het Strafrecht cq strafprocesrecht. Hij dient niet naar Nederland te kijken maar juist naar de toepassing van de democratische rechtsregels in Ned. Indie

    En nu mag Boeroeng even meesmullen want nu komt de nostalgie uit de hoek: ….. 1930 waren in die kampen nog 442 mannen en 2 vrouwen geïnterneerd. Onvergelijkbaar met de aantallen in 1966.: ……..maw bij ons was het zo slecht nog niet

    3. Tevens begrijp ik niet wat Suharto met het verhaal te maken heeft, de relevantie lijkt mij nul komma nul maar misscchien dient het alleen om aan te geven dat na het democratischer Nederlands bewind het met de democratie in Indonesie (door Nederland ingevoerd) keihard bergafwaarts ging

  7. “De dienst was in 1927 opgericht om de politieke activiteiten van de Indonesisce nationalisten in de gaten te houden en maakte daarbij gebruik van spionnen en informanten, het was meer een politieke recherche, toch wel een heel merkwaardige politiedienst,” Dat klopt precies, afgeleid van, en een kopie van de BVD in Nederland. (de AIVD mag tegenwoordig zelfs meer!) En het ging niet alleen om Indonesische nationalisten, ook Nederlandse, die werden zelfs uitgezet (via de exorbitante rechten).
    “dat is het kenmerk van exorbitante rechten, het was een adminstratieve maatregel met strafrechtelijke consequenties, punt uit. Hoe de administrative maatregel tot stand komt is niet het punt maar hoe die uitegvoerd word, hier komt de Trias Politica in gevaar. De rechtsgang is in een democratie met veel rechten en plichten omgeven. Hier wraakt bij Somers het gebrek aan kennis over het Strafrecht cq strafprocesrecht.” Dit klopt ook, en daarop is dan ook mijn kritiek in mijn boek op gebaseerd. Het is wel een rechtsgang, democratisch tot stand gekomen, met een uitvoerige meldingsplicht. Het gaat niet om al dan niet kennis hebben van het strafrecht, het heeft juist helemaal niets met strafrecht te maken. Het ging heel vaak ook om gewoon lastige mensen die je niet met strafrecht te pakken kon krijgen. Mijn kritiek richt zich juist op dat omzeilen van het strafrecht.
    “Tevens begrijp ik niet wat Suharto met het verhaal te maken heeft, de relevantie lijkt mij nul komma nul maar misscchien dient het alleen om aan te geven dat na het democratischer Nederlands bewind het met de democratie in Indonesie (door Nederland ingevoerd) keihard bergafwaarts ging” Nee hoor, gewoon een van de illustraties van mijn opmerking dat men het in Indonesië duidelijk goed geleerd heeft van hun koloniale voorgangers.

  8. Boven-Digoel was in Nederlands-Indié een groot begrip van Nederlandse Macht om tegenspelers
    uit het zicht en angst bij te brengen.In m’n kampong woonde een ex-digoelist, ”uitgespeeld”.
    Een aardig persoon,waar wij [ik] liever om heen liepen.Waarom dan wel, dat hoor ik niet in
    de vele verhalen nl. de mata2 een persoon zoals vele anderen onopvallend.maar met een luisterend oor. Ook chinezen werden in de gaten gehouden waarbij naar ik meen, 2 personen
    mede daarom ,zonder vorm van enig proces in Boven-Digoel verbleven mhg Bo.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s