Ikat van Soemba

Het waren de Nederlanders die op Soemba het monopoly van de vorstelijke elite openbraken op het dragen van ikatdoeken. Zij maakten er een open markt van en noemden het “Soemba Kain”

Het eiland is beroemd geworden door de patronen van het Ikat textiel. In de noordoostelijke kustgebieden van Soemba geweven, behoren de patronen op het textiel tot de meest dramatische ontwerpen in Indonesië.
In tegenstelling tot de abstracte patronen op andere Ikats, geven de Soemba ikatdoeken de eigen geschie-denis weer, herinneringen aan stammenoorlogen, de brute komst van de Nederlanders, de boom met schedels van overwonnen vijanden, vooruitstormende ruiters met lange spiezen. Verder zijn onder buitenlandse invloed niet alleen herten en buffels afgeschilderd maar ook Chinese draken en Hollandse leeuwen.

Op Soemba hebben de vrouwen de productie van ikat-doeken geheel zelf in handen: zij planten de katoen en oogsten het, zij verwerken de katoen en spinnen het, zij produceren de kleuren, de applicatie van de decoraties, en de fabricatie van het textiel.
Het weefsel dat Soembanese vrouwen produceren bevat per cm veel meer scheringdraad (dat zijn de draden die in het weefraam worden ingespannen in lengterichting) dan inslagdraad (draad dat kruiselings tussen de sche-ringdraden wordt aangebracht).
Om de motieven en decoraties ten volle op het doek te laten verschijnen wordt ervoor gezorgd dat de schering-draden altijd zichtbaar blijven en geverfd worden in de vereiste kleuren. Voor iedere kleur moeten de draden opnieuw worden afgebonden.

One thought on “Ikat van Soemba

  1. Het eiland is inderdaad beroemd om zijn rode en indigo ikatdoeken met prachtige motieven.
    Het afbeelden van vele diersoorten en ook mensfiguren is niet uniek voor Soemba, want men doet dit ook op het eiland Timor en elders. Maar die van Soemba zijn spectaculair. Hoe mooi ook, men vindt er nooit de geschiedenis van het eiland uitgebeeld en evenmin de ‘brute’ komt der Nederlanders. De komst der Nederlanders op Soemba was overigens in het geheel niet bruut. Pas laat, begin 20e eeuw vestigde er zich een controleur en niet lang daarna een zendeling.
    De scheringdraden, daar gaat het om, want die bevatten de motieven. Het geheim is het weglaten van een kam op het weeftoestel, waardoor de scheringdraden direct tegen elkaar aanliggen en de inslag onzichtbaar blijft.
    Het weven is traditioneel in handen van vrouwen geweest. (Het maken van de weefgetouwen was mannenwerk). Tegenwoordig bestaat er alleen nog commerciele productie van doeken, waarvan de patronen niets meer te maken hebben met die van vroeger. De tijd, dat de gebruikte motieven nog betekenis hadden voor de weefster en haar clan ligt al een jaar of vijftig achter ons.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s