Indische Nederlanders

Hiernaast is een bewerking geplaatst van de inleidende tekst van de Stichting Indisch Cultureel Centrum, zoals het I.C.C. zich begin 90-tiger jaren inspande om de Indische cultuur daadwerkelijk in stand te houden.
Indonesia magazine, juli/augustus 1991.

Laten we even vaststellen wat Indische Nederlanders in ieder geval NIET zijn. Het zijn niet mixtiesen of bastaar-den zoals de minister van Koloniën ze noemde zo’n 160 jaar geleden. Die beklagenswaardige groep is opgelost in de maatschappij. De Indische Nederlander is evenmin de Indo-Europeaan, die in het koloniale tijdperk vóór de 2de Wereldoorlog eigenlijk tussen hamer en aambeeld zat. Als maatschappelijke groepering hebben zij opgehouden te bestaan, ook al leven er nog duizenden in Holland én Indonesië.
Wat is de Indische Nederlander dan wel? Zijn beginpunt ligt in de vijftiger jaren, toen de immigratiestroom op gang kwam. Hij blijft natuurlijk historisch verankerd in de koloniale geschiedenis van Nederland. Naast fysieke kenmerken voegt hij aan de Nederlandse taal woordjes toe als aloes, kasar, enak, senang, kesèl, . . . Thuis loopt hij op sloffen en in de WC staan soms flessen waarvan het gebruik niet voor iedereen duidelijk is. Hij eet vaak rijst en peutert tussen zijn tanden na de maaltijd. Hij nodigt graag mensen uit om te eten en drinkt koffie uit een mok waar de drab onderin ligt. Hij houdt zijn mening liefst voor zich, maar als hij voor die mening uitkomt, bekommert hij zich niet te veel om nuances: zo is dat en wie dat niet vindt, is dus niet goed wijs. Hij is gesteld op aanraking met de hand, op schouderklopjes en zoenen. Hij houdt van Indische koekjes en speelt domino met van die kleine kaartjes. Hij draait plaatjes van “Waarom huil je toch nona manis” of “Oleh Sio”.

28 thoughts on “Indische Nederlanders

      • Sorry, geen Indonesiers.
        Als Indonesier hebben we onze eigen taal, adat , cultuur etc .
        Zelfs Indonesiers die genaturaliseerd zijn hebben andere achtergrond .

      • @Surya Atmadja
        Ja, ik weet dat, maar het gros van de bevolking niet, zelfs veel jongere Indo’s weten dat niet.

  1. Als ik zulke definities over Indische Nederlander lees, dan voel ik me wel de geperveteerde Imbeciel van het dorp. Alsof een Indo alleen maar een optelsom van gedragingen zijn, dat zijn onbewoonbaar verklaarde bovenkamer alleen gemeubileerd is met de botol tjebok, een nasibal en de muzak van tante Lien. Ik mis de aanpassingsvermogen van de Indo. Ik vind bovenstaande een belediging voor elke redelijk en onredelijk denkende Indo,. Waar is het PVV-meldpunt voor gekwetste Indo’s??

    Dan vraag ik me af waar die zelfvernedering, dat zelf naar beneden halen, die eeuwige bescheidenheid vandaan komt. Is dat een resultante van de koloniale maatschappij??? Of is het een voorbeeld van geestelijke inteelt??? Of is het naar binnen gekeerde haat???

    En dan vraag ik me af waarom wordt een Indische altijd op een onveranderlijke definitie gepind van uiterlijke gedragingen alsof we op de valreep van het schip niet verder zijn ontwikkeld. Hoeveel Indo’s volgen deze mythe.?????
    Onze ouders hadden toch de hoop dat hun kinderen een betere toekomst tegemoet zouden gaan, maar als je definitie leest dan zijn we niet in het stenen tijdperk maar op kamers in een of ander pension in Gorredijk blijven steken.

    Maar als ik dan zo’n 3de generatie lees over de tentoonstelling van twijfelindo’s, hoeveel???… een kilo twijfelindo’s en het bijbehorend interview erbij houdt, dan rijzen bij mij de haren te bergen. Dat komt eruit wat je erin stopt maar hier komt de wet van de verminderde meeropbrengst ten volle tot uitvoering. Dat moet de creme de la creme, de bloem van de toekomst voorstellen.

    Ik denk dat een Indo bij volle bewustzijn toch wat meer tussen zijn twee oren heeft dan alleen maar haar. Er is toch een toekomst- of ontwikkelingsperspectief (wel erg moderne beschrijving)

  2. Zelfs deze vent, zonder haar tussen zijn oren, kan het hier mee eens zijn. Maar het is een beetje dom (plagiaat!), en daarom interesseer ik me niet voor dit soort rekenwerk.

  3. Voor MIJ is een indo iemand die zowel Indonesische als Blanke (voor)ouder(s) hebben. Dus ook de nieuwe Indo die nu in deze tijd is ontstaan. Die heeft dus een Indonesische moeder of vader en een blanke vader of moeder. Ik heb een aantal van zulke vrienden en ik leer hen ook dat ze Indo’s zijn.

    Ik voel mij gemixt, een mix tussen blank en Indonesisch. En ik ben dus half Indonesisch(Misschien wel meer) en half blank, heb twee Indische ouders, dus een Indo en daar ben ik trots op!

    Salam,

  4. @ sibangga .
    Het is historisch en juridisch fout om :
    1. Indonesiers die in Nederland wonen als Indische Nederlanders te zien.
    Dat vertelde ik aan die mensen , mits ik toevallig goede kontakten heb ( afkomst/nationaliteit).
    Redenen is simpel, andere afkomst(asal-usul) en soms ook nationalteit.
    Je kan niet maken om een Indonesier geboren van Indonesische ouders en in het bezit zijn van een Indonesische nationaliteit Indisch te noemen
    2.Zelfs als hij/zij genaturaliseerd zijn .
    3.Zelfs de kinderen voortgekomen uit een huwelijk tussen een Indonesier/Indonesische met een Nederlandse partner is geen Indisch .
    4. Kinderen die uit zo’n huwelijk/verbintennis voortkwamen werd en wordt Indo Belanda genoemd in Indonesia , ook als ze in Nederland wonen.

    Indische Nederlanders zijn Nederlandse staatsburgers die afkomstig waren uit Nederlands Indie , met een gemengde afkomst.
    En hun kinderen/nakomelingen.

    • Pak geblek,

      Volgens mij heb ik niet gezegd dat Indonesiërs uit Nederland Indo’s zijn. Wel heb ik gezegd dat je een Indo bent als je zowel Indonesische(daaronder vallen ook de chinese/arabiere etc uit Indonesië) als blank bloed hebt. Dus ook een kind van een blanke en een Indonesier. Ik noem deze mensen dan wel de Indo baru’s(term van Jeroen van Uhm). Als ik het ergens goed gelezen hebt is uw kind naar MIJN mening een Indo.

      • Minta ma’af dulu untuk menyebut bapak Surya geblek, soalnya saya kira itu nama panggilan u di forum2 lain. Maksudku bukan negatif2 gitu loh cuman aku bingun kadang2 u pake nama Surya kadang2 pake nama Geblek.

        Salam,

  5. Beste S.

    Als je van “gemengde” afkomst bent en jou stamvader/moeder uit de periode van 1596 ( zie de achtergebleven 2 zeelieden, een adelborst en een matroos van Compagnie van Verre op Bali) tot en met 1945 (Indonesia Merdeka) dan ben je Indisch e Nederlander.
    De niet erkenden zijn qua afkomst(“gemende bloed”= toen een normaal gebruikte en legitieme benaming) ook Indische Nederlanders, ondanks dat ze later voor Indonesiers worden gezien en ook de Indonesische nationaliteit hebben.

    Een Indonesier/sische(tulen) die ook geboren is na 1945 (of 1949) is een Indonesier , ook qua nationaliteit.
    Gaat hij/zij trouwen met een blanke ( Nederlander/se) dan zijn hun kinderen Indo Belanda, of Indo German of Ido Perancis.

    Het is weer iets anders dan de Indo-Europeanen , uit de Nederlands Indische tijd.Het heeft mee te maken met tijdsfactor en of ze ooit afkomstig is uit Nederlands Indie.

    In mijn geval is het een Indonesier( “tulen”) en een Nederlandse (tulen), zoon is Indonesier met Nederlandse moeder( dus Indo-Belanda) , en had de Indonesische nationalteit volgens de Indonesische wetten( en Indonesische paspoort)=hij gaat mee met zijn vader( maar volgens de Nederlandse wet (1984) ook een Nederlander.
    Op zijn 18de deed hij afstand van zijn Indonesische nationaliteit.
    Qua asal usul is hij een Indo-Belanda , MAAR geen Indische Nederlander .
    Indische Nederlanders zijn mensen en hun nakomelingen uit de tijd van Nederlands Indie .

    Ik schrijf bij I4E onder de naam siGeblek(de domme, de simpele) , soms gebruik ik mijn Sundanese nickname, Surya Atmadja .
    Oud gedienden kennen mij onder die naam , in andere site noem ik OmSid (van Sidia).
    Surya Atmadja is een familie naam , betekent de Kinderen van Surya .
    Ik kan wel mee gaan met de naam Indo-Baru van si J.(R.A)
    Dat impliceert het bestaan van Indo-“Lama”, dus de Indo of Indische Nederlanders.

    • Ja setuju sekali. Daar ben ik het mee eens. Want tot de indische nederlanders horen ook die blanda’s tulens die daar geboren zijn zeggen ze dan!(Ik vind van niet maarja).

      Ik heb twee indische ouders, noem me zelf in indonesie een indo-europa aangezien ik naast blanda bloed ook veel zwitsers, belgish en portugees bloed heb. Of ik zeg setengah indonesia dan setengah bule/europa. In nederland zeg ik gewoon half indonesisch. Want een indo is voor de meeste blandas een afkorting van indonesier. En dan heb je natuurlijk ook van die indo’s(waars schaamte?) die het daar niet mee een zijn, want ze zeggen dan dat de indonesier toen niet bestond. Maar ja dengan bangga noem ik me zelf deels/half indonesisch.

      Salam dan hormat!

      • @Anoniem,
        Ja, dat klopt. Het is niet alleen bij de belanda’s zo, maar bijna voor iedereen in dit land: Surinamers,Turken,Chinezen,etc.
        Het is wel makkelijker om te zeggen dat je half bent, want Indische Nederlanders of Nederlands-Indië is voor vele echt iets vreemd, kunnen de meeste niet bij……
        Ze hebben liever een mooi en simpel beeld van Indo’s/Indonesiërs, zoiets als van mensen met zwart haar, getrokken/amandel achtige ogen met een licht of lichtbruine zogenaamde pindakleur, natuurlijk het beeld van de groeten uit de rimboe, Vieze kruidige geurtjes, Koelie/slaven afkomst, hier in NL gekomen omdat men daar in hutjes leven, islamieten,etc….Ja, dan is wel makkelijker….haha

  6. Sommigen beweren dat kinderen uit een verbintenis tussen een Indonesier en een Nederlandse een Indo is. Iedereen is natuurlijk vrij tot het uitverkoren volk te willen behoren. Dat kan wel tot dolkomische en dwaze situaties leiden.

    Want stel eens voor dat een pemoeda of Boeng Tomo (inlander/Indonesier), de opruier van Surabaya, na de oorlog trouwt met een Nederlandse. zijn hun kinderen dan Indo??? En die kinderen trouwen met Indo’s, dan zit je plotseling in je familie opgescheept met halve oorlogsmisdadigers. Zou ik mij met de kinderen van Boeng willen identificeren, wat hebben wij eigenlijk gemeen en wat scheidt ons des te meer?? Dat wil ik toch graag van bovenstaande heren willen weten, waarom ik ploseling familie ben geworden van mensen die mij uit het beloofde land hebben geschopt. Dat is de consequnetie van hun erg opmerkelijke definitie van het Indo-zijn. Ik vind dat toch wel een erg oppervlakkige definitie en ik verwacht eigenlijk wat meer kritische beschouwing,

    Misschien dienen ze te kijken naar de Indische geschiedenis met de plaats van de Indischen daarin, kijk ook even naar de Binnen- en Buitenkampers, de Bersiap en repatriering om een dooddoener (letterlijk en figuurlijkj). En vergeet het Nederlanderschap om een zijstraat te noemen die gemakshalve wordt vergeten.

    Als ik in de spiegel kijkt, verschil ik wel heel veel van een Indonesier

    • Als ik sommige Indisch mensen ziet( heb in de afgelopen jaren >40 jr veel gezien en persoonlijk ontmoet of gekend hebben) zie ze qua huidskleur zelfs nog donkerder dan ik ben.
      Dat ik een Indische Nederlander of Indo-European ben.

      Indonesische staatsburgers , ex Indische Ned/Indo-Europeanen die de Warga Negara ( Indonesia) hadden gekozen zijn Indische Nederlanders.

    • Adoeh pak peter wat zou dat erg zijn, terlaloe ja!, liever familie van nakomelingen van bung tomo als van j.p coen of westerling. Ik ben altijd opgevoed met indo en indonesier satu bangsa, mijn opa’s en oma’s noemen de indonesiers ook als hun bangsa. Maar dit is een keuze, iedereen moet zelf weten.

      *Mijn oma is ook een indo en lijkt veel meer op een echte indonesische.

      Salam toean peter..

      • Waarom bung tomo wel en Coen en Westerling niet? Wacht….ik weet het wel.
        Als ik mag kiezen, dan liever geen familie van Sutomo, Coen of Westerling…..

    • Wanneer drinkt het tot de indo’s door dat wij half/gedeelte indonesisch zijn en dat wij voor eeuwig verbonden zijn met het indonesische volk…..

      • Ja, dat geldt voor ‘wij’, d.w.z. ook voor mij. Ben ik trots op. Maar mijn nakomelingen zijn niet van ‘toen’ maar van nu. Theoretisch zit er nog Indonesisch bloed bij, om die racistische term eens te gebruiken, maar hun geest zit in het Nederlandse heden. Lekker Indisch eten bij Oma? Ja, maar zelf zijn zij beslist niet ‘Indisch’, ook al hebben ze van Oma lekker koken geleerd. Een enkele keer naar Indonesië om te kijken waar de voorouders eens leefden. Indonesië is dan hetzelfde als New York, Brazilië of Portugal. Geweldige wereldkinderen, overal thuis! Een kleindochter reist nu in haar eerste baan tussen Wageningen, Utrecht, Malawi, Sierra Leone en Liberia. Gewoon!
        Jammer dat mijn reactie gericht moest worden op Anoniem.

      • Niet iedere Indo heeft Javaanse,Sumatraanse,etc, stammoeders of bloed, dat kan ook Moluks zijn, peranakan Chinees, en sommige Indo’s hebben ook nog Japans bloed,of Afrikaans…dus zo makkelijk ligt het natuurlijk niet.
        Iedereen Indo weet toch dat ze verbonden zijn met ‘Indonesië’ of enige manier met de Indonesische archipel. Dat wil niet zeggen dat je de Indonesië rajah moet moet meezingen of uit je hoofd moet kennen, en rood-wit moet erkennen….dat vind Ik onzin.
        De Indonesische archipel is al eeuwen oud, de interactie tussen de verschillende volkeren en daarbuiten is al eeuwen oud,etc,etc, maar Indonesië daarentegen is als natie erg jong…..

      • @Noordin
        ‘Dat wil niet zeggen dat je de Indonesië rajah moet moet meezingen of uit je hoofd moet kennen, ‘

        Klopt ben ik met u eens, al ken ik het wel😉

        ‘en rood-wit moet erkennen….’

        Waarom moeten wij dat niet erkennen? De Merah-Putih is er gewoon dat valt niet te ontkennen toh?

        ‘Niet iedere Indo heeft Javaanse,Sumatraanse,etc, stammoeders of bloed, dat kan ook Moluks zijn, peranakan Chinees, en sommige Indo’s hebben ook nog Japans bloed,of Afrikaans…dus zo makkelijk ligt het natuurlijk niet.’

        Moluks is officieel Indonesisch (of je het leuk vindt of niet). Dus als men het heeft over Indonesisch bloed kan dat van alles zijn namelijk Menadonees, Javaans, Sumatraants, papua’s en Moluks. Ik snap wel dat het in Nederland als apart wordt gezien Moluks en Indonesisch vanwege de geschiedenis. Maar Molukkers zijn ‘officieel’ Indonesiërs.

        Hormat buat kamong!;)

      • Sibanga,
        Ik denk dat Noordin bedoelt..je moet niet de Indonesische vlag erkennen als jouw vlag als je Indische Nederlander bent in Nederland.
        Mijn vlag is niet de Indonesische vlag. Als ik een nationale vlag wilt gebruiken en erkennen dan is dat de Nederlandse vlag.

      • @boeroeng, oke dan begrijp ik het! Moet iedere indo inderdaad zelf weten, toevallig hebben wij thuis beide vlagge, en toen ik geslaagd was hing die ook merah-putih,Maarja soedah, terserah orang toh,

        Salam,

    • Btw onze indo-lama gemeenschap verdwijnt zeker! De oudjes gaan al snel(helaas). De kleinkinderen zijn al zo verhollandst trouwen vaak met autochtonen en hebben niks meer met het indische. Dit zie ik bij mijn eigen neefjes(moeder blanda,vader indo). De indo barus zijn welkom in onze groep zij zijn net gemist, vers vlees, hebben 2 culturen meegekregen en hebben vaak nog een grote band met indonesia

  7. @Sibangga,
    “Moluks is officieel Indonesisch (of je het leuk vindt of niet). Dus als men het heeft over Indonesisch bloed kan dat van alles zijn namelijk Menadonees, papua’s en Moluks. Ik snap wel dat het in Nederland als apart wordt gezien Moluks en Indonesisch vanwege de geschiedenis. Maar Molukkers zijn ‘officieel’ Indonesiërs”

    Net als Peranakan Chinezen dat zijn,etc. Wat ik al eerder zei, een Indo heeft niet altijd bloed van de volkeren van de Indonesische archipel, dat kunnen ook Chinezen, Japans. West-Afrikaans,etc, zijn. Ook niet alle Indo’s hebben West Europese roots, dat kan ook Armeens zijn,etc. Dat half Indonesisch gaat dus niet voor iedereen op.
    Ik kan onderscheid maken tussen de Indonesische archipel met zijn diversiteit en zijn rijke historie, en de Indonesische eenheidsstaat met zijn merah-putih en zijn Bhinneka Tunggal Ika, waarin de Indo duidelijk geen rol of geen echte rol speelt, waar in sommige bronnen de Indo’s als iets van buiten wordt gezien, maar dat komt natuurlijk door de Nederlanders, de koloniale situatie en ook de Indo zelf.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s